Tư vấn thủ tục yêu cầu tuyên bố một người là đã chết

    Bộ luật Tố tụng dân sự hiện hành quy định về thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người là đã chết để đáp ứng nhu cầu của người dân khi phải giải quyết các quan hệ pháp luật có liên quan đến một người đã biệt tích mà không rõ địa chỉ hiện tại. Thủ tục này thường được áp dụng nhất trong các vụ án liên quan đến hôn nhân và gia đình, tranh chấp di sản thừa kế, tranh chấp dân sự… mà sự vắng mặt của người đó gây khó khăn hoặc thậm chí cản trở đến quyền của một hoặc một số người còn lại trong một quan hệ pháp luật cần giải quyết cụ thể.
    Chúng tôi xin nêu tóm tắt điều kiện về thời gian vắng mặt của người bị yêu cầu và thủ tục cơ bản khi nộp đơn yêu cầu đến Toà án để quý vị tham khảo như sau:
    1/. Đơn yêu cầu tuyên bố một người mất tích:
    Người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Toà án tuyên bố một người là đã chết khi người đó biệt tích năm năm liền trở lên.
    Đơn yêu cầu Toà án tuyên bố một người là đã chết phải có các nội dung cơ bản như sau:
    Ngày, tháng, năm viết đơn;
    Tên Toà án có thẩm quyền giải quyết đơn;
    Tên, địa chỉ của người yêu cầu;
    Những vấn đề cụ thể yêu cầu Toà án giải quyết và lý do, mục đích, căn cứ của việc yêu cầu Toà án giải quyết việc dân sự đó;
    Tên, địa chỉ của những người có liên quan đến việc giải quyết đơn yêu cầu, nếu có;
    Các thông tin khác mà người yêu cầu xét thấy cần thiết cho việc giải quyết yêu cầu;
    Người yêu cầu là cá nhân phải ký tên hoặc điểm chỉ, nếu là cơ quan, tổ chức thì đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức đó phải ký tên và đóng dấu vào phần cuối đơn.
    Gửi kèm theo đơn là tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.
    Ngoài ra, đương sự còn phải gửi kèm theo đơn các tài liệu để chứng minh là người bị yêu cầu đã biệt tích trong năm năm liền trở lên mà không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết và chứng minh cho việc người yêu cầu đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo tìm kiếm.
    2/. Chuẩn bị xét đơn yêu cầu:
    Thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết không quá ba mươi ngày, kể từ ngày Toà án thụ lý đơn yêu cầu; hết thời hạn đó, Toà án phải ra quyết định mở phiên họp để xét đơn yêu cầu.
    Trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu, Toà án ra quyết định đình chỉ việc xét đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết nếu người yêu cầu rút đơn yêu cầu hoặc người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết trở về và yêu cầu Toà án đình chỉ việc xét đơn yêu cầu.
    Trong thời hạn mười ngày, kể từ ngày ra quyết định mở phiên họp, Toà án phải mở phiên họp để xét đơn yêu cầu.
    3/. Quyết định tuyên bố một người là đã chết:
    Toà án có thể chấp nhận hoặc không chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết.
    Trong trường hợp chấp nhận đơn yêu cầu thì Toà án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết; trong quyết định này, Toà án phải xác định ngày chết của người đó và hậu quả pháp lý của việc tuyên bố một người là đã chết theo quy định của Bộ luật Dân sự.
    Khi một người bị tuyên bố là đã chết trở về hoặc có tin tức xác thực là người đó còn sống thì người đó hoặc người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Toà án ra quyết định huỷ bỏ quyết định tuyên bố một người là đã chết. Gửi kèm đơn yêu cầu là các chứng cứ chứng minh người bị tuyên bố là đã chết trở về hoặc chứng minh xác thực là người đó còn sống.
    Trường hợp quý vị gặp khó khăn trong quá trình tự mình thực hiện thủ tục, quý vị có thể liên hệ luật sư giỏi tư vấn thủ tục yêu cầu tuyên bố một người là đã chết để được trợ giúp pháp lý hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của công việc.

    Luật sư Trần Đăng Minh.