Tư vấn thủ tục áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời

Biện pháp khẩn cấp tạm thời được pháp luật quy định nhằm ngăn chặn các hành vi tẩu tán tài sản, gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự trong quá trình tham gia tố tụng để đảm bảo khả năng thi hành án trong quá trình giải quyết vụ án.
Các biện pháp khẩn cấp tạm thời được quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 như sau:
1/. Giao người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi cho cá nhân hoặc tổ chức trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục:
Biện pháp này được áp dụng nếu việc giải quyết vụ án có liên quan đến những người này mà họ chưa có người giám hộ.
Việc giao người chưa thành niên từ đủ bảy tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của người đó.
2/. Buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ cấp dưỡng:
Buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ cấp dưỡng được áp dụng nếu việc giải quyết vụ án có liên quan đến yêu cầu cấp dưỡng và xét thấy yêu cầu đó là có căn cứ và nếu không thực hiện trước ngay một phần nghĩa vụ cấp dưỡng sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ, đời sống của người được cấp dưỡng.
3/. Buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khoẻ bị xâm phạm:
Buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khoẻ bị xâm phạm được áp dụng nếu việc giải quyết vụ án có liên quan đến yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khoẻ bị xâm phạm.
4/. Buộc người sử dụng lao động tạm ứng tiền lương, tiền bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, chi phí cứu chữa tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp, tiền bồi thường, trợ cấp tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp cho người lao động:
Biện pháp này được áp dụng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động về tiền lương, tiền bảo hiểm, tiền bồi thường, tiền trợ cấp, chăm sóc sức khoẻ theo quy định của pháp luật.
5/. Tạm đình chỉ thi hành quyết định đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, quyết định sa thải người lao động:
Tạm đình chỉ thi hành quyết định đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, quyết định sa thải người lao động được áp dụng nếu việc giải quyết vụ án có liên quan đến đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, sa thải người lao động thuộc trường hợp người sử dụng lao động không được thực hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hoặc không được xử lý kỷ luật sa thải đối với người lao động theo quy định của pháp luật về lao động.
6/. Kê biên tài sản đang tranh chấp:
Kê biên tài sản đang tranh chấp được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ cho thấy người giữ tài sản đang tranh chấp có hành vi tẩu tán, huỷ hoại tài sản.
Tài sản bị kê biên có thể được thu giữ, bảo quản tại cơ quan thi hành án dân sự hoặc lập biên bản giao cho một bên đương sự hoặc người thứ ba quản lý cho đến khi có quyết định của Toà án.
7/. Cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp:
Cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ hco thấy người đang chiếm hữu hoặc giữ tài sản đang tranh chấp có hành vi chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp cho người khác.
8/. Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp:
Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ cho thấy người đang chiếm hữu hoặc giữ tài sản đang tranh chấp có hành vi tháo gỡ, lắp ghép, xây dựng thêm hoặc có hành vi khác làm thay đổi hiện trạng tài sản đó.
9/. Cho thu hoạch, cho bán hoa màu hoặc sản phẩm, hàng hoá khác:
Cho thu hoạch, cho bán hoa màu hoặc sản phẩm, hàng hoá khác được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có tài sản đang tranh chấp hoặc có liên quan đến tranh chấp mà có hoa màu hoặc sản phẩm, hàng hoá khác ở thời kỳ thu hoạch hoặc không thể bảo quản được lâu dài.
10/. Phong toả tài khoản tại Ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước:
Phong toả tài khoản tại Ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ cho thấy nguòi có nghĩa vụ có tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước và việc áp dụng biện pháp này là cần thiết để đảm bảo cho việc giải quyết vụ án hoặc thi hành án.
11/. Phong toả tài sản ở nơi gửi giữ:
Phong toả tài sản ở nơi gửi giữ được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ cho thấy người có nghĩa vụ có tài sản đang gửi giữ và việc áp dụng biện pháp này là cần thiết để đảm bảo cho việc giải quyết vụ án hoặc đảm bảo việc thi hành án.
12/. Phong tảo tài sản của người có nghĩa vụ:
Phong toả tài sản của người có nghĩa vụ được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ cho thấy người có nghĩa vụ có tài sản và việc áp dụng biện pháp này là cần thiết để đảm bảo cho việc giải quyết vụ án hoặc việc thi hành án.
13/. Cấm hoặc buộc thực hiện hành vi nhất định:
Cấm hoặc buộc thực hiện hành vi nhất định được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ cho thấy đương sự hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân khác thực hiện hoặc không thực hiện một hoặc một số hành vi nhất định làm ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác có liên quan trong vụ án đang được Toà án giải quyết.
14/. Cấm xuất cảnh đối với người có nghĩa vụ:
Cấm xuất cảnh đối với người có nghĩa vụ được áp dụng nếu có căn cứ cho thấy việc giải quyết vụ án có liên quan đến nghĩa vụ của họ đối với nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác và việc xuất cảnh của họ ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án, lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác hoặc để đảm bảo thi hành án.
15/. Cấm tiếp xúc với nạn nhân bạo lực gia đình:
Cấm người có hành vi bạo lực gia đình tiếp xúc với nạn nhân bạo lực gia đình được áp dụng nếu biện pháp đó là cần thiết để bảo vệ tính mạng, sức khoẻ, danh dự của nạn nhân bạo lực gia đình theo quy định của Luật phòng chống bạo lực gia đình.
16/. Tạm dừng việc đóng thầu và các hoạt động có liên quan đến việc đấu thầu:
Tạm dừng việc đóng thầu, phê duyệt danh sách ngắn, kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, ký kết hợp đồng, thực hiện hợp đồng được áp dụng nếu quá trình giải quyết vụ án cho thấy việc áp dụng biện pháp này là cần thiết để đảm bảo cho việc giải quyết vụ án theo đúng quy định của pháp luật.
17/. Bắt giữ tàu bay, tàu biển để đảm bảo giải quyết vụ án:
Toà án quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời bắt giữ tàu bay để đảm bảo giải quyết vụ án dân sự mà vụ án đó do chủ sở hữu tàu bay, chủ nợ trong trường hợp tàu bay là tài sản bảo đảm, người bị thiệt hại do tàu bay đang bay gây ra hoặc người có quyền, lợi ích liên quan đối với tàu bay khởi kiện theo quy định của pháp luật về hàng không dân dụng Việt Nam.
Toà án quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời bắt giữ tàu biển trong các trường hợp sau đây:
Tàu biển bị yêu cầu bắt giữ để đảm bảo việc giải quyết khiếu nại hàng hải mà người yêu cầu bắt giữ tàu biển đã khởi kiện vụ án dân sự tại Toà án;
Chủ tàu là người có nghĩa vụ về tài sản trong vụ án đang giải quyết và vẫn là chủ tàu tại thời điểm áp dụng viện pháp khẩn cấp tạm thời bắt giữ tàu biển;
Người thuê tàu trần, người thuê tàu định hạn, người thuê tàu chuyến hoặc người khai thác tàu là người có nghĩa vụ về tài sản trong vụ án dân sự phát sinh từ khiếu nại hàng hải theo quy định của Bộ luật hàng hải Việt Nam và vẫn là người thuê tàu trần, người thuê tàu định hạn, người thuê tàu chuyến, người khai thác tàu hoặc là chủ tàu tại thời điểm áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời bắt giữ tàu biển;
Tranh chấp đang được giải quyết trong vụ án phát sinh trên cơ sở của việc thế chấp tàu biển đó;
Tranh chấp đang được giải quyết trong vụ án liên quan đến quyền sở hữu hoặc quyền chiếm hữu tàu biển đó;
Trình tự, thủ tục bắt giữ tàu bay, tàu biển được áp dụng theo quy định của pháp luật về bắt giữ tàu bay, tàu biển.
Ngoài các biện pháp khẩn cấp tạm thời vừa nêu, Toà án có trách nhiệm áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời khác do luật khác quy định.
Trên đây là các biện pháp khẩn cấp tạm thời được quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, việc hiểu rõ các căn cứ pháp lý để vận dụng và yêu cầu Toà án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời có ý nghĩa rất quan trọng trong việc giải quyết vụ án, giúp cho quá trình giải quyết vụ án được nhanh chóng, chính xác và hiệu quả. Đơn cử như khi yêu cầu áp dụng biện pháp cấm xuất cảnh đối với người có nghĩa vụ thì thời gian giải quyết vụ án sẽ nhanh hơn do không phải thực hiện thủ tục uỷ thác tư pháp nếu người có nghĩa vụ đã xuất cảnh, hoặc trong trường hợp người có nghĩa vụ cố tình thay đổi hiện trạng tài sản tranh chấp nhằm xoá dấu vết thì việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời kịp lúc sẽ đảm bảo chứng cứ cho việc giải quyết vụ án được chính xác, hay khi người có nghĩa vụ cố tình tẩu tán tài sản thì việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm chuyển dịch tài sản sẽ đảm bảo hiệu quả trong quá trình thi hành án sau khi án có hiệu lực pháp luật.
Nếu quý vị còn nhiều điều chưa rõ hoặc gặp khó khăn trong quá trình tham gia tố tụng, cần sự trợ giúp pháp lý của luật sư giỏi tư vấn thủ tục khởi kiện, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong vụ án dân sự. Xin hãy liên hệ với Văn phòng luật sư Thiên Định để được hướng dẫn, với đội ngũ luật sư giỏi giàu kinh nghiệm, đã từng kinh qua những vị trí trọng yếu trong cơ quan tiến hành tố tụng, có quá trình công tác nhiều năm trong các cơ quan thuộc khối nội chính như Toà án, Thi hành án… tin rằng sẽ là tổ chức hành nghề luật sư đáng tin cậy để quý vị trao gửi trọn niềm tin, tìm cho mình chỗ dựa pháp lý vững chắc khi hữu sự.

Luật sư Trần Đăng Minh.