Tư vấn quyền và nghĩa vụ của đương sự khởi kiện vụ án dân sự

    Tư vấn quyền và nghĩa vụ của đương sự khởi kiện vụ án dân sự – Khi thực hiện quyền khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án, người khởi kiện cần phải biết các quyền và nghĩa vụ cơ bản của mình được pháp luật tố tụng quy định để vận dụng trong quá trình tham gia tố tụng, yêu cầu Tòa án giải quyết các yêu cầu khởi kiện của mình một cách khách quan, chính xác và tuân thủ luật định.
    Trong phạm vi của chuyên đề này, Văn phòng luật sư Thiên Định xin tập trung phân tích quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của đương sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
    Điều 58 của Bộ Luật tố tụng dân sự quy định về quyền, nghĩa vụ của đương sự như sau:
        1/. Các đương sự có quyền, nghĩa vụ ngang nhau khi tham gia tố tụng.
        2/.Khi tham gia tố tụng, đương sự có các quyền, nghĩa vụ sau đây:
        a/. Giữ nguyên, thay đổi, bổ sung hoặc rút yêu cầu theo quy định của Bộ luật này.
        b/. Cung cấp tài liệu, chứng cứ, chứng minh để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
        c/. Yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức đang lưu giữ, quản lý tài liệu, chứng cứ cung cấp tài liệu, chứng cứ cho mình để giao nộp cho Tòa án.
        d/. Đề nghị Tòa án xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ của vụ án mà tự mình không thể thực hiện được hoặc đề nghị Tòa án triệu tập người làm chứng, trưng cầu giám định, định giá, thẩm định giá.
        đ/. Được biết và ghi chép, sao chụp tài liệu, chứng cứ do các đương sự khác xuất trình hoặc do Tòa án thu thập.
        e/. Đề nghị Tòa án quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời.
        g/. Tự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án, tham gia hòa giải do Tòa án tiến hành.
        h/. Nhận thông báo hợp lệ để thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình.
        i/. Tự bảo vệ hoặc nhờ người khác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình.
        k/. Tham gia phiên tòa.
        l/. Yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng theo quy định của Bộ luật này.
        m/. Tranh luận tại phiên tòa.
        n/. Đề nghị Tòa án đưa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng.
        o/. Đưa ra câu hỏi với người khác về vấn đề liên quan đến vụ án khi được phép của Tòa án hoặc đề xuất với Tòa án những vấn đề cần hỏi với người khác; được đối chất với nhau hoặc với người làm chứng.
        p/. Được cấp trích lục bản án, quyết định của Tòa án.
        q/. Phải có mặt theo giấy triệu tập của Tòa án và chấp hành các quyết định của Tòa án trong thời gian giải quyết vụ án.
        r/. Tôn trọng Tòa án, chấp hành nghiêm chỉnh nội quy phiên tòa.
        s/. Kháng cáo, khiếu nại bản án, quyết định của Tòa án theo quy định của Bộ luật này.
        t/. Đề nghị người có thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.
        u/. Nộp tiền tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí, án phí, lệ phí và chi phí theo quy định của pháp luật.
        v/. Chấp hành nghiêm chỉnh bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.
        x/. Đề nghị Tòa án tạm đình chỉ giải quyết vụ án theo quy định của bộ luật này.
        y/. Các quyền, nghĩa vụ khác mà pháp luật có quy định.

    Trên đây là các quyền cơ bản của đương sự trong vụ án dân sự. Theo quy định tại khoản 1 Điều 56 của Bộ luật Tố tụng dân sự thì đương sự gồm có cá nhân, cơ quan, tổ chức bao gồm nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Tùy thuộc vào từng địa vị tham gia tố tụng cụ thể của các bên mà pháp luật có quy định thêm về các quyền, nghĩa vụ tương ứng trong quá trình tham gia tố tụng.
    Cần lưu ý rằng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự như trên là quy phạm pháp luật chính thống mang tính tổng quát, trong thực tiễn xét xử chúng ta cần phải tìm hiểu và vận dụng thêm các quy định chi tiết, cụ thể được quy định tại các Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, Thông tư liên tịch của Tòa án nhân dân tối cao – Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các hướng dẫn nghiệp vụ của Viện khoa học xét xử Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành chi tiết các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
    Tựu trung, việc nắm rõ các quy định cơ bản của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của đương sự khi tham gia tố tụng là rất cần thiết, là tiền đề cơ bản cho việc đưa ra các yêu cầu cụ thể trong quá trình giải quyết vụ án. Trường hợp quý khách hàng cần tìm hiểu thêm về cách thức thực hiện các quyền của mình trong thực tiễn khi tham gia tố tụng thì nên tìm sự trợ giúp pháp lý từ Văn phòng luật sư giỏi hoặc luật sư giỏi để quyền và lợi ích hợp pháp của mình được bảo vệ tối đa.

    Luật sư Trần Đăng Minh.