Tư vấn quyền sở hữu tài sản theo quy định của bộ luật dân sự

    Quyền sở hữu tài sản là một trong các quyền vô cùng quan trọng của thể nhân, pháp nhân do pháp luật quy định. Bộ luật Dân sự qua các lần sửa đổi, bổ sung ngày càng quy định cụ thể hoá hơn quyền sở hữu tài sản để làm căn cứ pháp lý giải quyết khi có phát sinh tranh chấp.
    Trong thực tiễn hành nghề tư vấn pháp luật, Văn phòng luật sư Thiên Định hay nhận được những câu hỏi liên quan đến quyền sở hữu tài sản, hình thức sở hữu tài sản được pháp luật quy định như thế nào, hầu hết những trường hợp đặt câu hỏi với chúng tôi đều hạn chế nhận thức pháp luật có liên quan đến quyền sở hữu tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự.
    Chúng tôi xin nêu tóm tắt các quy định của pháp luật về quyền sở hữu tài sản được quy định tại Bộ luật Dân sự năm 2005 như sau:
    Các quyền của chủ sở hữu tài sản:

    Quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu theo quy định của pháp luật. Chủ sở hữu là cá nhân, pháp nhân, chủ thể khác có ba quyền là quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản.
    Đăng ký quyền sở hữu tài sản:
    Quyền sở hữu đối với bất động sản được đăng ký theo quy định của Bộ luật Dân sự và pháp luật về đăng ký bất động sản. Quyền sở hữu đối với động sản không phải đăng ký, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
    Thời điểm chuyển quyền sở hữu đối với tài sản:

    Việc chuyển quyền sở hữu đối với bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký quyền sở hữu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
    Việc chuyển quyền sở hữu đối với động sản có hiệu lực kể từ thời điểm động sản được chuyển giao, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
    Bất động sản là các tài sản bao gồm:
    Đất đai;
    Nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai, kể cả các tài sản gắn liền với nhà, công trình xây dựng đó;
    Các tài sản khác gắn liền với đất đai;
    Các tài sản khác do pháp luật quy định;
    Động sản là những tài sản không phải là bất động sản.
    Căn cứ xác lập quyền sở hữu:
    Quyền sở hữu tài sản được xác lập trong các trường hợp sau đây:
    1/. Do lao động, do hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp.
    2/. Được chuyển quyền sở hữu theo thoả thuận hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
    3/. Thu hoa lợi, lợi tức.
    4/. Tạo thành vật mới do sáp nhập, trộn lẫn, chế biến.
    5/. Được thừa kế tài sản.
    6/. Chiếm hữu trong các điều kiện do pháp luật quy định đối với vật vô chủ, vật bị đánh rơi, bị bỏ quên, bị chôn dấu, gia súc, gia cầm bị thất lạc, vật nuôi dưới nước di chuyển tự nhiên.
    7/. Chiếm hữu tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai phù hợp với thời hiệu quy định của pháp luật.
    8/. Các trường hợp khác do pháp luật quy định.
    Quyền sở hữu chấm dứt trong các trường hợp sau:
    1/. Chủ sở hữu chuyển quyền sở hữu của mình cho người khác.
    2/. Chủ sở hữu từ bỏ quyền sở hữu của mình.
    3/. Tài sản bị tiêu huỷ.
    4/. Tài sản bị xử lý để thực hiện nghĩa vụ của chủ sở hữu.
    5/. Tài sản bị trưng mua.
    6/. Tài sản bị tịch thu.
    7/. Vật bị đánh rơi, bị bỏ quên, gia súc, gia cầm bị thất lạc, vật nuôi dưới nước di chuyển tự nhiên mà người khác đã được xác lập quyền sở hữu trong các điều kiện do pháp luật quy định; tài sản mà người khác đã được xác lập quyền sở hữu theo các điều kiện do pháp luật quy định.
    8/. Các trường hợp khác do pháp luật quy định.
    Các hình thức sở hữu:
    Trên cơ sở chế độ sở hữu toàn dân, sở hữu tập thể, sở hữu tư nhân, các hình thức sở hữu bao gồm sở hữu nhà nước, sở hữu tập thể, sở hữu tư nhân, sở hữu chung, sở hữu của tổ chức chính trị – xã hội, sở hữu của tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp.
    Việc xác định quyền của chủ sở hữu tài sản, các hình thức xác lập hoặc chấm dứt quyền sở hữu, các loại hình sở hữu tài sản có ý nghĩa rất quan trọng khi quyết định bất kỳ vấn đề gì có liên quan đến tài sản, đặc biệt là trong việc giải quyết tranh chấp có liên quan đến tài sản. Nếu quý vị còn gặp vướng mắc trong quá trình bổ túc kiến thức pháp luật cho mình, điều nên làm là tìm luật sư giỏi tư vấn quyền sở hữu tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự để làm cơ sở giải quyết quan hệ pháp luật có tranh chấp liên quan đến tài sản.

    Luật sư Trần Đăng Minh.