Tư vấn luật hôn nhân và gia đình

    Tư vấn luật hôn nhân và gia đình – Báo Đời sống và pháp luật Chủ nhật số 14, tháng 3 năm 2015 đã có bài phỏng vấn Luật sư Trần Đăng Minh, Văn phòng luật sư Thiên Định xoay quanh vấn đề về quy định cho phép mang thai hộ có hiệu lực từ ngày 15/3.
    Câu 1: Từ ngày 15/3, quy định về sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và điều kiện mang thai hộ (MTH) vì mục đích nhân đạo chính thức có hiệu lực. Điều này đồng nghĩa với việc, nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn không thể có con sẽ có cơ hội được làm cha, làm mẹ. Trước khi quy định này có hiệu lực, trong luật Hôn nhân – gia đình đã có quy định như thế nào về vấn đề này, thưa luật sư?
        Trả lời:
        Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2015 đã bổ sung một số quy định mới rất quan trọng và tiến bộ, trong đó có quy định về sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản tại Điều 93 và quy định về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo tại Điều 94. Đây là quy định mới vì trước đây Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 chưa có quy định về vấn đề này.
        Để việc thi hành và áp dụng quy định về sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo được thống nhất trên thực tế. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 10/2015/NĐ-CP ngày 28 tháng 01 năm 2015, có hiệu lực từ ngày 15 tháng 3 năm 2015 quy định về sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo quy định rõ trình tự, thủ tục và thẩm quyền của cơ sở y tế tiến hành việc thụ tinh trong ống nghiệm và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.
    Câu 2: Tuy nhiên, một số người cho rằng, quy định mới này chỉ những người chưa bao giờ có con mới được nhờ MTH là quá khắt khe. Luật sư đánh giá ra sao về vấn đề này?
        Trả lời:
        Điểm b, khoản 2 Điều 95 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo như sau:
        “… b/. Vợ chồng đang không có con chung”.
        Điểm d, khoản 1 Điều 14 của Nghị định số 10/2015/NĐ-CP ngày 28 tháng 01 năm 2015 quy định về hồ sơ đề nghị thực hiên kỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo như sau:
        “… d/. Bản xác nhận tình trạng chưa có con chung của vợ chồng do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú của vợ chồng nhờ mang thai hộ xác nhận”.
        Theo quy định nêu trên thì trường hợp vợ chồng đã có con riêng mà chưa có con chung thì vẫn được quyền thực hiện việc nhờ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo nếu đáp ứng các điều kiện còn lại theo quy định. Có nghĩa là pháp luật không cấm trường hợp vợ, chồng hoặc cả hai vợ chồng đã có con riêng thực hiện việc nhờ mang thai hộ nếu hội đủ các điều kiện do pháp luật quy định.
        Như vậy, nếu hiểu rằng chỉ những người chưa bao giờ có con mới được nhờ mang thai hộ là chưa chính xác mà phải hiểu là “chưa có con chung” trong thời kỳ hôn nhân giữa vợ chồng mới đúng.
    Câu 3: Bên cạnh đó, nhiều người lo ngại, mang thai hộ có thể sẽ biến tướng thành dịch vụ thương mại? Theo luật sư, khả năng này có thể xảy ra không? Nên chăng chúng ta cũng cần có những quy định cụ thể về các sai phạm (nếu có), tránh tình trạng “chạy theo để phạt”, khi sai phạm xảy ra?
        Trả lời:
        Khi dự thảo quy định này, các nhà làm luật cũng đã cân nhắc khả năng việc mang thai hộ bị “biến tướng” thành dịch vụ thương mại. Do vậy, pháp luật đã có một số quy định để ràng buộc nhằm đảm bảo việc mang thai hộ chỉ phục vụ cho mục đích nhân đạo.
        Điểm a, khoản 3 Điều 95 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo như sau:
        “… 3/. Người được nhờ mang thai hộ phải có đủ các điều kiện sau đây:
        a/. Là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ”.
        Điểm g, khoản 1 Điều 14 của Nghị định số 10/2015/NĐ-CP ngày 28 tháng 01 năm 2015 quy định về sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo như sau:
        “… g/. Bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc người mang thai hộ, người nhờ mang thai hộ tự mình chứng minh về mối quan hệ thân thích cùng hàng trên cơ sở các giấy tờ hộ tịch có liên quan và chịu trách nhiệm trước pháp luật của các giấy tờ này”.
        Quy định của pháp luật như vậy là khá chặt chẽ và hợp lý, nhưng đời sống thực tế của xã hội lại vô cùng đa dạng và phức tạp nên theo quan điểm cá nhân của tôi vì khả năng việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo bị “biến tướng” hoàn toàn có khả năng xảy ra trên thực tế vì nhiều lý do khác nhau mà pháp luật không thể dự liệu hết được. Chẳng hạn như việc xác nhận quan hệ thân thích cùng hàng không trung thực, làm giả các giấy tờ về hộ tịch để chứng minh đủ điều kiện mang thai hộ…. Trong khi đó biện pháp chế tài để xử lý các vi phạm trong lĩnh vực này chưa thực sự rõ ràng, minh bạch và độc lập để đủ sức răn đe. Việc xử lý những hành vi vi phạm pháp luật Hôn nhân và Gia đình nói chung và trong lĩnh vực mang thai hộ vì mục đích nhân đạo nói riêng hiện nay chủ yếu dựa trên cơ sở của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, pháp luật hình sự tùy thuộc vào tính chất và mức độ của từng hành vi vi phạm cụ thể. Việc quy định một số biện pháp chế tài cụ thể để xử lý hành vi vi phạm trong việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là rất cần thiết, trước hết là để nâng cao ý thức của người dân trong việc chấp hành pháp luật, sau đó là kịp thời xử lý những vi phạm để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.
    Câu 4: So với những quy định về mang thai hộ của các nước thế giới, quy định về mang thai hộ ở Việt Nam có gì khác không, thưa luật sư? Luật sư đánh giá ra sao về những điểm khác biệt này?
        Trả lời:
        Do thời lượng có hạn nên tôi xin trả lời ngắn gọn về vấn đề này, chỉ lấy thông tin về chính sách mang thai hộ tại một nước trong khu vực là Thái Lan để đối chiếu vì thời gian qua các phương tiện truyền thông đưa tin cũng khá nhiều về những tiêu cực trong việc mang thai hộ tại Thái Lan do quy định chưa thật sự chặt chẽ nên phát sinh nhiều tiêu cực trong thực tế. So với quy định về việc mang thai hộ tại Thái Lan thì quy định của pháp luật Việt Nam tương đối chặt chẽ và tiến bộ hơn và quan trọng nhất là pháp luật Việt Nam chỉ thừa nhận việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo, tạo điều kiện cho các cặp vợ chồng hiếm muộn có cơ hội được hưởng hạnh phúc làm cha, làm mẹ như đúng tên gọi nhân văn của quy định này.
        Chặt chẽ vì pháp luật Việt Nam đã quy định rõ các điều kiện cần thiết của người nhờ mang thai hộ và người mang thai hộ để tránh trường hợp có biến tướng, tiêu cực trong quá trình thực hiện việc mang thai hộ. Tiến bộ bởi quy định người nhờ mang thai hộ và người mang thai hộ phải là người thân thích cùng hàng để đảm bảo yếu tố gen di truyền và huyết thống, và cũng tránh những rắc rối phát sinh trái với thuần phong mỹ tục của người Việt Nam nếu như xảy ra trường hợp mẹ là người mang thai hộ cho con gái.
        Mong rằng quy định này sẽ đáp ứng được nhu cầu đang có thực trong đời sống xã hội và được người dân chấp hành nghiêm chỉnh theo tinh thần thượng tôn pháp luật.

        Trường hợp còn gặp khó khăn, vướng mắc khi tham gia tố tụng, cần tư vấn luật hôn nhân và gia đình… xin quý khách hàng vui lòng liên hệ Văn phòng luật sư Thiên Định để được trợ giúp pháp lý. Với phương châm hoạt động “Uy tín – Tận tâm – Trách nhiệm” và đội ngũ luật sư giỏi chắc chắn chúng tôi sẽ làm hài lòng quý khách hàng.
        Rất hân hạnh được phục vụ quý khách.

Trường hợp còn gặp khó khăn, vướng mắc khi tham gia tố tụng, cần tư vấn luật hôn nhân và gia đình… xin quý khách hàng vui lòng liên hệ Văn phòng luật sư Thiên Định để được trợ giúp pháp lý. Với phương châm hoạt động “Uy tín – Tận tâm – Trách nhiệm” và đội ngũ luật sư giỏi chắc chắn chúng tôi sẽ làm hài lòng quý khách hàng.
    Rất hân hạnh được phục vụ quý khách. – See more at: http://vanphongluatsuthiendinh.com/tu-van-luat-tranh-chap-hon-nhan-va-gia-dinh/#sthash.XxoOa4iH.dpuf

Trường hợp còn gặp khó khăn, vướng mắc khi tham gia tố tụng, cần tư vấn luật hôn nhân và gia đình… xin quý khách hàng vui lòng liên hệ Văn phòng luật sư Thiên Định để được trợ giúp pháp lý. Với phương châm hoạt động “Uy tín – Tận tâm – Trách nhiệm” và đội ngũ luật sư giỏi chắc chắn chúng tôi sẽ làm hài lòng quý khách hàng.
    Rất hân hạnh được phục vụ quý khách. – See more at: http://vanphongluatsuthiendinh.com/tu-van-luat-tranh-chap-hon-nhan-va-gia-dinh/#sthash.XxoOa4iH.dpuf

Trường hợp còn gặp khó khăn, vướng mắc khi tham gia tố tụng, cần tư vấn luật hôn nhân và gia đình… xin quý khách hàng vui lòng liên hệ Văn phòng luật sư Thiên Định để được trợ giúp pháp lý. Với phương châm hoạt động “Uy tín – Tận tâm – Trách nhiệm” và đội ngũ luật sư giỏi chắc chắn chúng tôi sẽ làm hài lòng quý khách hàng.
    Rất hân hạnh được phục vụ quý khách. – See more at: http://vanphongluatsuthiendinh.com/tu-van-luat-tranh-chap-hon-nhan-va-gia-dinh/#sthash.XxoOa4iH.dpuf