Luật sư giỏi tư vấn luật tố tụng dân sự

    Tiếp theo các chuyên đề trước đã giới thiệu về trình tự, thủ tục khởi kiện vụ án dân sự, thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án dân sự để quý khách hàng tham khảo. Chuyên đề này xin tiếp tục giới thiệu tới quý khách hàng một số quy định về thủ tục công nhận sự thỏa thuận của các đương sự được quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự.
    Theo đó, khi Tòa án thụ lý vụ án và tiến hành triệu tập các bên đương sự để hòa giải thì trong một số trường hợp, Tòa án sẽ ghi nhận sự thỏa thuận của các đương sự mà không cần phải mở phiên tòa xét xử vụ án.
        Điều 187 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định về ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự như sau:
        1/. Hết thời hạn 07 ngày, kể từ ngày lập biên bản hòa giải thành mà không có đương sự nào thay đổi ý kiến về sự thỏa thuận đó thì Thẩm phán chủ trì phiên hòa giải hoặc một Thẩm phán được Chánh án Tòa án phân công ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự.
        Trong thời hạn năm ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, Tòa án phải gửi quyết định đó cho các đương sự và Viện kiểm sát cùng cấp.
        2/. Thẩm phán chỉ ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự nếu các đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết toàn bộ vụ án.
        3/. Trong trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 184 của Bộ luật này mà các đương sự có mặt thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án thì thỏa thuận đó chỉ có giá trị đối với những người có mặt và được Thẩm phán ra quyết định công nhận nếu không ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ của đương sự vắng mặt. Trong trường hợp thỏa thuận của họ có ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ của đương sự vắng mặt thì thỏa thuận này chỉ có giá trị và được Thẩm phán ra quyết định công nhận nếu được đương sự vắng mặt tại phiên hòa giải đồng ý bằng văn bản.
        Như vậy, nếu trong quá trình giải quyết vụ án mà các bên đương sự có thể đạt được thỏa thuận giải quyết tranh chấp trong quá trình hòa giải thì Tòa án không cần mở phiên tòa xét xử vụ án mà ban hành quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự. Có một chút khác biệt về ý nghĩa pháp lý của việc công nhận thỏa thuận với xét xử vụ án bằng bản án về nghĩa vụ nộp án phí, quyền kháng cáo, kháng nghị…
        Điều 188 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định về hiệu lực của quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự như sau:
        1/. Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự có hiệu lực pháp luật ngay sau khi được ban hành và không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.
        2/. Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự chỉ có thể bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm nếu có căn cứ cho rằng thỏa thuận đó là do bị nhầm lẫn, lừa dối, đe dọa hoặc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội.

    Căn cứ vào các quy định nêu trên, khi tham gia tố tụng thuộc trường hợp có thể công nhận thỏa thuận, quý khách hàng lưu ý việc thỏa thuận phải giải quyết triệt để toàn bộ nội dung vụ án để đảm bảo khả năng thi hành án trên thực tế sau này, thỏa thuận về các khoản án phí và nghĩa vụ tài chính có liên quan để tránh những rắc rối không đáng có. Trong thực tiễn, chúng tôi đã tiếp nhận được một số hồ sơ công nhận sự thỏa thuận của các đương sự nhưng không có điều kiện thi hành án do trong quá trình thỏa thuận, các đương sự không dự liệu trước được những rắc rối nảy sinh về sau khi một trong các bên không tự nguyện thi hành nội dung thỏa thuận.
    Để khắc phục những trường hợp như thế này, nếu may mắn còn thời hiệu thì có thể yêu cầu hủy quyết định công nhận thỏa thuận theo trình tự giám đốc thẩm, nếu hết thời hiệu thì phải vận dụng nhiều kỹ năng, kinh nghiệm để yêu cầu hủy quyết định theo trình tự tái thẩm để vụ án được giải quyết lại theo hướng đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.
    Việc thỏa thuận tại Tòa án luôn  mang lại thuận lợi trước mắt cho các bên tham gia tố tụng là tiết kiệm được thời gian và chi phí. Tuy nhiên, nếu không thận trọng và không am hiểu tường tận quy định pháp lý để dự liệu những tình huống phát sinh “hậu thỏa thuận” dễ dẫn đến tình trạng dở khóc dở cười khi một bên không tự nguyện thực hiện đúng nội dung thỏa thuận, nhưng quyết định lại không nêu rõ chế tài xử lý trong trường hợp này để làm cơ sở cho Cơ quan Thi hành án dân sự cưỡng chế thi hành án. Vậy, khi còn những vướng mắc trước khi đặt bút ký vào biên bản hòa giải do Tòa án lập, quý khách hàng nên tìm cho mình luật sư giỏi tư vấn luật tố tụng dân sự để được trợ giúp pháp lý hiệu quả.

    Luật sư Trần Đăng Minh.