Luật sư giỏi tư vấn hợp đồng tặng cho tài sản

    Một ngày đầu năm 2016, Văn phòng luật sư Thiên Định chúng tôi đón tiếp một vị khách hàng đặc biệt là một cụ ông ngoại bát tuần, dáng đi liêu xiêu phải nhờ sự trợ giúp của cây gậy mới bước được từng bước chậm rãi cùng một túi xách trĩu nặng trên đôi vai gầy gò tìm đến nhờ luật sư tư vấn pháp luật.
    Mất đôi phút thăm dò, cụ ông mới nghẹn ngào trải lòng với luật sự, yêu cầu luật sư giúp đòi lại công bằng cho ông vì hiện nay ông phải sống trong cảnh màn trời chiếu đất, kẻ nhẫn tâm đẩy ông đến bước đường cùng không ai khác hơn chính là con ruột của ông!
    Nguồn cơn sự việc bắt đầu từ việc ông cụ được người con này thủ thỉ yêu cầu xác lập thủ tục tặng cho tài sản là nhà đất tại quận 8, Tp. Hồ Chí Minh vì cụ đã gần đất xa trời, đổi lại người con hứa sẽ chăm sóc cụ ông tận tuỵ cho đến ngày mãn phần. Do cụ bà mất đã lâu, cụ ông chỉ có hai người con là người thân thích, trong đó một người vì nghiện ngập đã bỏ nhà đi biệt xứ, người con còn lại đang sống cùng cụ nên cụ đã không ngần ngại đến Phòng Công chứng số 2, Tp. Hồ Chí Minh ký hợp đồng tặng cho nhà để người con sang tên, với niềm tin là người con này sẽ làm tròn bổn phận hiếu thảo đối với cha mình.
    Ấy vậy mà chỉ sang tên nhà được ít lâu, người con đã trở mặt không thực hiện theo đúng cam kết nuôi dưỡng, nhẫn tâm đuổi cha già tuổi xế chiều ra khỏi nhà với lý do sắp bán nhà trả nợ, phải giao nhà cho người mua!
    Cụ ông cay đắng thuật lại từng lời cho Luật sư nghe trong tiếng nấc nghẹn ngào khiến chúng tôi thấy bùi ngùi thương cảm. Nghiên cứu Hợp đồng tặng cho nhà ở do ông cụ cung cấp, chúng tôi không tìm thấy cứ điều khoản nào quy định về điều kiện thực hiện nghĩa vụ của người được tặng cho. Chúng tôi hỏi thì nhận được câu trả lời vừa đáng thương vừa đáng trách: “tui không biết là được quyền ghi điều kiện vào hợp đồng tặng cho…”.
    Qua trường hợp của cụ ông nêu trên, chúng tôi nhận thấy một điều hết sức đáng tiếc là hầu hết người dân khi tham gia giao kết hợp đồng đều thực hiện hết sức thoải mái và vô tư mà không hề nghĩ tới hậu quả pháp lý có thể phát sinh về sau. Đến khi xảy ra hậu quả pháp lý mới hốt hoảng tìm đến luật sư tư vấn pháp luật để giải quyết hậu quả trong tình thế “sự đã rồi”, khiến cho mức độ khó khăn gia tăng gấp bội phần so với ban đầu!
    Chúng tôi xin tư vấn các quy định của pháp luật về Hợp đồng tặng cho tài sản được Bộ luật dân sự quy định như sau:
    Hợp đồng tặng cho tài sản:
    Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, còn bên được tặng cho đồng ý nhận.
    Về hiệu lực của hợp đồng tặng cho được quy định như sau:
    Tặng cho động sản:
    Hợp đồng tặng cho động sản có hiệu lực khi bên được tặng cho nhận tài sản; đối với động sản mà pháp luật có đăng ký quyền sở hữu thì hợp đồng tặng cho có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký.
    Tặng cho bất động sản:
    Tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải được đăng ký, nếu theo quy định của pháp luật bất động sản phải đăng ký quyền sở hữu.
    Hợp đồng tặng cho bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký; nếu bất động sản không phải đăng ký quyền sở hữu thì hợp đồng tặng cho có hiệu lực kể từ thời điểm chuyển giao tài sản.
    Tặng cho tài sản có điều kiện:
    Bên tặng cho có thể yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ dân sự trước hoặc sau khi tặng cho. Điều kiện tặng cho không trái pháp luật, đạo đức xã hội.
    Trong trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ trước khi tặng cho, nếu bên được tặng cho đã hoàn thành nghĩa vụ mà bên tặng cho không giao tài sản thì bên tặng cho phải thanh toán nghĩa vụ mà bên được tặng cho đã thực hiện.
    Trong trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho mà bên được tặng cho không thực hiện thì bên tặng cho có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại.
    Như vậy, khi xác lập hợp đồng tặng cho tài sản, bên tặng cho tài sản hoàn toàn có quyền đưa ra điều kiện để bên được tặng cho thực hiện nghĩa vụ, nếu bên nhận tặng cho vi phạm nghĩa vụ thì có đủ cơ sở pháp lý để thu hồi lại tài sản. Liên hệ với trường hợp cụ thể của cụ ông nêu trên, nếu trong quá trình xác lập hợp đồng tặng cho tài sản tại Phòng Công chứng, cụ ông có ghi điều kiện phải phụng dưỡng, chăm sóc để người con thực hiện thì khi người con vi phạm nghĩa vụ, cụ ông hoàn toàn có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền huỷ hợp đồng tặng cho, đòi lại tài sản của mình.
    Bài học để đời của ông cụ đáng cho chúng ta phải suy ngẫm, đặc biệt là những vị cao niên đang sống cô độc bên chính những người thân của mình mà những người này đã và đang tự đánh mất bản thân do vướng vào tệ nạn xã hội.

    Luật sư Trần Đăng Minh