Luật sư giỏi tại Thành Phố Hồ Chí Minh tư vấn luật thừa kế

    Trong quá trình hành nghề, chúng tôi tiếp nhận rất nhiều trường hợp quý khách hàng đến nhờ luật sư tư vấn pháp luật về thừa kế, trong đó hầu hết mọi trường hợp hoàn toàn không hiểu gì về quyền được thừa kế, quyền từ chối di sản thừa kế, nghĩa vụ thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại. Xin nêu một vài trường hợp điển hình để quý vị tham khảo:
    Trường hợp thứ nhất: Tiền của cha để lại, chỉ có vợ con được hưởng?
    Một khách hàng tên Thuỳ ở quận 11, Tp. Hồ Chí Minh đến Văn phòng luật sư trình bày sự việc: cha chị chết vào năm 2014 không để lại di chúc, di sản để lại gồm có 01 sổ tiết kiệm trị giá 200 triệu đồng. Tại sao gia đình đem Giấy chứng tử, chứng minh nhân dân của cha, hộ khẩu của gia đình đến Ngân hàng xin rút tiền lại bị từ chối, vậy phải làm sao để rút được tiền? Gia đình chị Thuỳ hiện nay gồm có mẹ, em, và chị Thuỳ, ông nội đã chết trước cha chị Thuỳ, bà nội chị Thuỳ vẫn còn sống.
    Sau khi lắng nghe sự việc, chúng tôi tư vấn cho quý khách hàng biết rằng trường hợp của gia đình chị đã phát sinh thừa kế theo pháp luật do người để lại di sản chết không có di chúc.
    Điều 676 của Bộ luật Dân sự quy định về người thừa kế theo pháp luật
    1/. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
    a). Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
    b). Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
    c). Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại cuả người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
    2/. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
    3/. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước đo đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

    Theo quy định nêu trên, những người được hưởng thừa kế theo pháp luật thuộc hàng thừa kế thứ nhất, gồm có mẹ chị Thuỳ, chị Thuỳ, em chị Thuỳ và bà nội chị Thuỳ. Mọi người đều hưởng phần di sản bằng nhau.
    Sau khi nghe được sự tư vấn như trên, chị Thuỳ không đồng tình vì cho rằng tiền là của gia đình chị nên bà nội chị không có quyền hưởng. Chị đặt ra yêu cầu làm cách nào để gia đình chị được nhận tiền mà không phải chia tiền cho bà nội?
    Chúng tôi rất kiên nhẫn giải thích cho chị Thuỳ biết các quy định của pháp luật có liên quan đến việc thừa kế và phân chia di sản thừa kế theo pháp luật, cũng như thủ tục lập văn bản khai nhận di sản thừa kế tại cơ quan có thẩm quyền để làm căn cứ đến Ngân hàng nhận tiền của cha chị Thuỳ để lại. Đáng mừng là sự kiên nhẫn của chúng tôi cũng mang lại kết quả, chị Thuỳ đã hiểu và đồng ý để cho chúng tôi hỗ trợ thủ tục khai nhận di sản thừa kế theo pháp luật.
    Trường hợp thứ hai: Anh Tài ở quận Thủ Đức có thắc mắc liên quan đến nghĩa vụ thi hành án của mẹ anh để lại. Cha mẹ anh Tài bị Toà án tuyên xử bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật với nội dung buộc cha mẹ anh Tài phải trả nợ cho nguyên đơn số tiền 500 triệu đồng. Trong quá trình thi hành án, mẹ anh Tài đã chết, tài sản để lại gồm có 01 căn nhà trị giá tương đương nghĩa vụ thi hành án. Anh Tài cho rằng mẹ anh Tài đã chết đi thì không còn nghĩa vụ thi hành án, chỉ có cha anh Tài mới có nghĩa vụ thi hành án số tiền một nửa còn lại.
    Sau khi lắng nghe sự việc, chúng tôi giải thích cho anh Tài nghe về nghĩa vụ liên đới thực hiện nghĩa vụ dân sự căn cứ theo quy định của pháp luật dân sự thì ngay cả khi mẹ của anh Tài đã chết đi thì cha anh Tài vẫn có nghĩa vụ phải thi hành án, đối với phần di sản do mẹ anh Tài để lại vẫn phải dùng để thực hiện nghĩa vụ thi hành án căn cứ theo quy định tại Điều 637 của Bộ luật Dân sự về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại:
        1/. Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thoả thuận khác.
        2/. Trong trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thoả thuận của những người thừa kế.
        3/. Trong trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thoả thuận khác.
    Như vậy, trong trường hợp của anh Tài thì mặc dù người phải thi hành án đã chết nhưng phần di sản để lại vẫn phải dùng để thực hiện nghĩa vụ thi hành án căn cứ theo quy định của pháp luật.
    Trường hợp thứ ba: Anh Hải ở quận 2 hành nghề cho thuê xe du lịch tự lái, trong quá trình cho thuê xe anh rất cẩn thận khi cho thuê, kiểm tra bằng lái của người thuê trước khi giao xe. Trong một lần cho thuê xe, do vội đi đón con nên anh chỉ hỏi miệng và khách hàng nói có bằng lái nhưng anh không kiểm tra nên anh đồng ý cho thuê và chỉ thị nhân viên giao xe cho khách. Trong chuyến đi về Bình Thuận, khách hàng của anh không may điều khiển xe lấn tuyến gây tai nạn giao thông gây hậu quả chết người, Toà án xét xử cho rằng anh có lỗi nên buộc anh phải liên đới cùng người điều khiển xe bồi thường cho gia đình nạn nhân số tiền ma chay, tổn thất tổng cộng hơn 100 triệu đồng. Anh rất bức xúc vì cho rằng bản án xử oan cho anh, anh đã kiểm tra bằng lái xe của người thuê xe nên anh không có lỗi gì trong vụ tai nạn nên không phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho gia đình nạn nhân.
    Chúng tôi giải thích cho anh Hải hiểu về nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra được quy định tại Điều 623 của Bộ luật Dân sự như sau:
        1/. Nguồn nguy hiểm cao độ bao gồm phương tiện giao thông vận tải cơ giới, hệ thống tải điện, nhà máy công nghiệp đang hoạt động, vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ, thú dữ và các nguồn nguy hiểm cao độ khác do pháp luật quy định.
        Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải tuân thủ các quy định bảo quản, trông giữ, vận chuyển, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ theo đúng các quy định của pháp luật.
        2/. Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra; nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì những người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thoả thuận khác.
        3/. Chủ sở hữu, người được chủ sở hữu giao chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ các trường hợp sau đây:
        a). Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại;
        b). Thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
        4/. Trong trường hợp nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì người đang chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ trái pháp luật phải bồi thường thiệt hại.
    Khi chủ sở hữu, người được chủ sở hữu giao chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ cũng có lỗi trong việc để nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.
    Trong trường hợp này, xe ôtô của anh Hải là nguồn nguy hiểm cao độ, khi cho thuê xe anh Hải không kiểm tra kỹ bằng lái của người thuê mà chỉ hỏi miệng nên cũng có lỗi. Căn cứ theo quy định pháp luật nêu trên thì anh Hải phải chịu trách nhiệm liên đới cùng người thuê xe bồi thường thiệt hại cho gia đình nạn nhân là phù hợp với quy định của pháp luật. Nếu anh Hải biết rõ người điều khiển xe không có bằng lái mà vẫn giao xe cho người đó điều khiển thì có khả năng phải chịu trách nhiệm hình sự.
    Trên đây là một trong vô số những tình huống pháp lý điển hình mà chúng ta gặp phải trong đời sống thường nhật, nếu quý khách hàng gặp những rắc rối pháp lý cần được giải đáp thì liên hệ luật sư giỏi tại thành phố Hồ Chí Minh tư vấn luật dân sự, pháp luật thừa kế để nhận được sự trợ giúp pháp lý hữu ích nhất.

    Luật sư Trần Đăng Minh.